Meme Kanseri - Meme Terminolojisi

Meme Kanseri - Meme Terminolojisi

MEME KANSERİ

 Meme Dokusuna Genel Bir Bakış

Meme kanseri LenfadenopatiMeme bir süt bezi ve içerisinde kanal sistemi bulunduran hormona duyarlı bir organdır. Her adet döngüsünde uterus gibi meme de kendini doğum yapılacakmış gibi hazırlar. Adet sonuna doğru memede görülen gerginliğin sebebi budur. Beynimizdeki hipofiz bezinin uyarılmasıyla salınan prolaktin hormonu, memeden süt salınımına yol açar. İçerisindeki kanallar aracılığıyla süt meme ucuna (nipple) ulaşır. Cooper adı verilen bir ligament sayesinde meme cilde asılır ve şekil alır. Kanser sırasında bu ligament hasar görerek memede çekintiye neden olabilir. Meme başının etrafındaki daha koyu alan areola adını alır. Burada yağ ve ter bezleri bulunur. Henüz anne karnındayken vücudumuzda birçok süt çizgisi (milk line) oluşur (aksiller bölgeden inguinal bölgeye kadar). Zamanla bu çizgiler kaybolur ve iki tane kalır. Alışık olduğumuz üzere bu çizgiler üzerinde meme başı ve areola oluşur. Ancak bazı kişilerde süt çizgileri kaybolmayıp aksesuar meme dokusu (3. meme dokusu) oluşturabilir. Meme gelişimini doğum yapınca tamamlar. 

Meme Kanseri

Meme kanserinin görülme sıklığı son yıllarda giderek artmış, her 8 kadında bir görülür bir durum halini almıştır. Kadınlarda en çok görülen kanser türüdür. Sanılanın aksine sadece kadın hastalığı olmayıp %1 oranında erkeklerde de görülebilmektedir ve genelde daha agresif seyirlidir. Memedeki süt bezlerinde ve kanalları çevreleyen hücrelerin sayısında artış gözlenir. Kanserin evresine göre genelde önce yakın çevreye, koltuk altı lenf bezlerine (axiller lenf bezleri) daha sonra ise supraclavicular lenf bezlerinde yayılım olabilir. 

Meme Kanseri Risk Faktörleri

  • Postmenopozal dönem (menopoz sonrası) 
  • Aile geçmişinde meme kanseri öyküsü olanlar 
  • BRCA1 ve BRCA2 genlerindeki değişimler 
  • Erken mens (12 yaşından önce) ve geç menopoz (55 yaşından sonra) 
  • Hiç doğum yapmamış (nullipar) kadınlar 
  • Alkol, sigara Uzun süre hormon tedavisi almış kadınlar (meme hormona duyarlı bir organdır) 
  • Oral kontraseptif kullanımı 
  • Daha önce memede kist saptanması
  • Kafein alımı fibrokistik değişiklikler için risk faktörüdür. İmmunsupresif kişi 

Belirtiler - Şüphelenilecek Durumlar

  • Koltuk altı lenf bezlerinde ele gelen kitle 
  • Memede ele gelen kitle 
  • İki meme arasında boyut, şekil farklılığı 
  • Meme ucunun içe çöküklüğü 
  • Meme derisinin portakal kabuğu rengini alması 
  • Meme başından akıntı gelmesi 
  • Adet siklusu dışında memede ağrı hissetme (adet periyotları sağlıklı bireyde memede ağrı yapabilir) 

Meme Muayenesi

Erken teşhis hayat kurtarır. Düzenli meme muayenesi yapmak meme kanserini erken teşhis etmek için oldukça önemlidir. Muayene için genelde en uygun zaman menstruasyondan 5-7 gün sonradır. (Adet başlangıcından bir hafta sonra) Çünkü bu süreçte ağrı ve dolgunluk azalır memeler daha yumuşak olur. Siklus aşamalarında memede ödem olabilir. Muayene sırasında belden yukarısı çıplak olmalıdır. Eller yanda, belde ve ensedeyken her iki meme de görünüş olarak incelenmelidir. (Asimetri, şekil değişikliği kontrol edilmeli) Hastanın kullandığı el tarafındaki meme yapışık olduğu kastan dolayı %10 kadar büyük olabilir. Her büyüklük kanser değildir. Meme ucu içe çökük mü kontrol edilir. Areolada (meme etrafı) alerjik değişiklik olup olmadığı kontrol edilir. Meme ucunu sıkmakla ya da kendiliğinden akıntı olup olmadığı kontrol edilir. Çift taraflı akıntılar genelde iyi huylu iken tek taraflı akıntılar genelde kötü huyludur. Sırt üstü yatar durumda, muayene edilecek meme tarafındaki el başın altına alınarak diğer elle muayene edilir. İşaret, orta ve yüzük parmaklarının uçlarıyla (palmar yüzleriyle) meme başından başlayarak elleri kaldırmadan spiral biçimde kitle varlığı kontrol edilir. Aksiller (koltuk altı) bölgesinde kitle varlığı kontrol edilir. Her ay kendi kendine elle muayene, 40 yaşından önce her yıl ultrason ve 40 yaşından sonra yıllık mamografi çekilmesi erken teşhis için oldukça önemlidir.

Tedavisi

Hastanın klinik durumu ve doktorunun kararına göre şekillenir. Ameliyatlarında meme koruyucu cerrahi ön plandadır. Bazı ameliyatlarda eş zamanlı olarak meme rekonstrüksiyonu yapılmaktadır. (Latissimus dorsi ve transvers rektus abdominis kasları kullanılabilir)  

Meme Terminolojisi

Memede çeşitli hastalıklar görülebilir. 
Amasti: Meme olmaması 
Ateli: Meme ucunun olmaması 
Simmasti: İki meme dokusunun da orta hatta birleşmesi (silikon ameliyatlarından sonra olabilir) Polimasti: İkiden fazla meme olması (süt bezlerinden bahsetmiştik, süt bezlerinin kaybolmamasıyla oluşabilir) yüz, sırt ve uyluk bölgelerinde de olabilir. 
Mastalji : Meme ağrısı. Siklik olabilir (adet döneminden takriben 1 hafta önce başlayıp 1 ile 4 gün sürer) Siklik olmayan ağrılara kanser sebep olabilir. Doktora başvurmak önemlidir. 
Mastit: Genelde enfeksiyondan kaynaklanan meme hastalığıdır. Meme ödemli, kızarık ve sertleşmiştir. Semptomlar ve muayene ile tanı konur. Emzirme kesilmemelidir. Uzun süreli tedaviye rağmen iyileşme sağlanmazsa inflamatuar meme kanserini düşündürür ancak mastit meme kanseri gelişme riskini artırmaz. 
Jinekomasti: Erkek memesinin büyük olması (bebekler, anne karnında östrojene maruz kaldığından dolayı büyük memeyle doğabilir) 50-69 yaş arasındaki her 4 erkekten birinde jinekomasti görülür Hipoplazi: Meme dokusunun az gelişmesi 
Poland Sendromu: Erkeklerde ve sağ memede daha sık görülür. Memeyle birlikte göğüs kasları da az gelişmiştir. 
Periduktal mastit (Zuska hastalığı): Genellikle 30-40 yaşlarında görülür. En büyük risk faktörü jinekomastidir. Sklerozan Adenozis: Menstruasyon sırasında ağrı gözlenir. Görüntüleme sırasında kanserle karışabilir. Biyopsiyle doğrulanmalıdır. Meme kanseri için risk oluşturabilir. 

Yazar : Dilara Yıldız

Yorum Gönderme

0 Yorumlar